Luisteren naar een pleegkind? 10 REDENEN

Pleegkinderen zijn gewoon leuk! Dat is een van de tien redenen waarom we naar pleegkinderen moeten luisteren. Op basis van de input van pleegkinderen tijdens de inspiratiesessies in het project Q4C-Pleegzorg en gesprekken met jongeren die actief zijn bij JongWijs heb ik 10 redenen opgesteld waarom er naar pleegkinderen geluisterd moet worden.

Q4C

Ik ben als ervaringsdeskundige betrokken bij het project Q4C-Pleegzorg. Voor alle Q4C-standaarden op een rij: klik hier.

Dit zijn volgens pleegkinderen de 10 REDENEN waarom naar hen geluisterd moet worden:

  1. Écht contact 

Q4C standaard 10: Jeugdigen kunnen contact (onder)houden met familie en vrienden. Oftewel: Ik kan bij mijn familie en vrienden blijven horen en contact met hen hebben. 

Simpel gezegd: tijdens Q4C-inspiratiesessies kwam bij de jongeren duidelijk het gevoel naar voren dat zij zich niet gehoord voelen.

“Als ik aangeef dat ik graag mijn échte vader of moeder wil zien, dan kan dat niet.” 

“Ik heb mijn vader al anderhalf jaar niet gezien en ik zeg elke keer dat ik dat wil, maar daar luisteren ze niet naar en ze doen er ook niks mee. Ze doen niet wat ik vraag.”

  1. Veilig thuis 

Q4C standaard 14: De hulpverlening garandeert de veiligheid van de jeugdigen. Oftewel: Ik woon op een plek waar ik veilig ben en me thuis voel. 

Ik ben in meer dan 6 pleeggezinnen geweest, waarvan 4 crisisopvang. Dankzij de voogd ben ik twee keer mishandeld.” Het overplaatsen gebeurt nog te vaak. Pleegkinderen en –jongeren geven aan niet naar een andere plek te willen, wanneer zij zich er goed en thuis voelen. “Ze mogen je niet zomaar weghalen, als je het naar je zin hebt.” 

Geslaagde matches in de jeugdhulp lijken dus wel degelijk te kunnen toenemen, als er meer naar een pleegkind geluisterd wordt. Zij kunnen zelf prima aangeven hoe zij het vinden in het pleeggezin. Om ergere situaties te voorkomen lijkt het vrij duidelijk dat een cliënt zelf het beste kan aangeven wat hij of zij nodig heeft, toch?

  1. Recht 

Q4C standaard 13: Jeugdigen worden gestimuleerd om mee te praten en invloed te hebben op hun leefomgeving. Oftewel: Daar waar ik verblijf, heb ik inspraak in hoe het er uit ziet en hoe het er aan toegaat.  

Iedereen heeft het recht gehoord te worden. Waarom wordt een pleegkind dan nog steeds, te vaak, niet om zijn of haar mening gevraagd?

  1. Begeleiding 

Q4C standaard 11: Pleegouders en professionals zijn vaardig in het opvoeden en helpen van jeugdigen. Oftewel: Ik word goed geholpen bij al mijn vragen en problemen. 

Door open en persoonlijk contact te hebben met een pleegkind, krijgt hij of zij ruimte om langzaamaan de voogd of pleegzorgwerker te vertrouwen. Belangrijk in dit vertrouwen is dat de professional kan nakomen wat hij of zij belooft. De aandacht en het frequente persoonlijke contact zorgen ervoor dat er kennis gemaakt kan worden met de persoon in plaats van enkel met de situatie (caseload). Dit is heel belangrijk voor een pleegkind om zich op zijn of haar gemak te kunnen voelen bij een professional. De professional zal hierdoor de jeugdige beter kunnen leren kennen en dus veel beter kunnen bijhouden hoe het écht met hem of haar gaat. Logischerwijs kan er dan veel beter gepeild worden wat zijn of haar behoeften en wensen zijn.

“Ik mag mensen niet zo snel als ik niet veel contact met ze heb en ze niet zo vaak zie. Dan denk ik: ,,Ik ken je niet zo goed, dus ik heb ook niks met je.”

  1. Open positiviteit

Q4C standaard 11: Pleegouders en professionals zijn vaardig in het opvoeden en helpen van jeugdigen. Oftewel: Ik word goed geholpen bij al mijn vragen en problemen. 

Jeugdigen, die uit huis geplaatst zijn, willen het maar al te graag gezellig houden. “Er is al zoveel gedoe.”Focus houden op open positiviteit, maakt alles een stuk luchtiger. In de jeugdhulp wordt te veel gefocust op de negatieve situaties. De ontwikkeling die daardoor stagneert of zelfs achteruit kan gaan, wordt nog teveel over het hoofd gezien. De jeugdigen hebben door dat de sleutel ligt bij een open positieve benadering. Via die weg kunnen zij namelijk op een krachtige wijze dealen met traumatische levenservaringen.

  1. Zinvolle ideeën 

Q4C standaard 12: Pleegouders en professionals luisteren naar jeugdigen en nemen hen serieus. Oftewel: Ik heb te maken met pleegouders en professionals die geïnteresseerd zijn in mij en mijn mening. 

Begrijpen, aanvoelen en het tactvol uiten van empathie. Hoe kun je de belangrijkheid van iets weten, als je het zelf nooit ervaren hebt? Het is niet vreemd natuurlijk dat uit huis geplaatste jeugdigen vaak zelf dondersgoed weten wat goed voor hen is. Waar volwassenen soms vast kunnen raken in aangeleerde patronen, denkwijzen en functiekaders en het complexer kunnen maken dan het al is, kunnen de jeugdigen de koe prima bij de horens vatten op hun eigen manier.

  1. Regie en zelfvertrouwen 

Q4C standaard 1: Jeugdigen en hun familie hebben de regie. Oftewel: Mijn familie en ik bepalen wat er met mij gebeurt. 

Waarom zou je als pleegkind niet, net zoals ieder andere jongere, prima in staat zijn te weten wat goed voor jou is? Nog te vaak wordt er gedacht dat zij iets niet aankunnen. En dus wordt er ‘over’ hen gepraat, in plaats van met!

Het is belangrijk dat juíst kinderen en jongeren, die niet thuis kunnen wonen, wel de regie behouden over zichzelf. Worden ze zonder samenspraak van hot naar her gebracht, dan wordt een pleegkind uit zijn of haar eigen kracht gezet. En is het niet zo dat zij het éigenlijk regelmatig zelfs wel iets beter weten dan een professional?

En of je nou kind bent of niet; iedereen vindt het toch fijn om serieus genomen te worden? Zo kunnen deze jeugdigen, ondanks traumatische ervaringen, leren op hun intuïtie te vertrouwen, een krachtig bewustzijn ontwikkelen, zelf een sociaal netwerk opbouwen en onderhouden en hun eigen zorg op maat ontwikkelen met betrokkenen, in plaats van afhankelijk gemaakt te worden van hulpverlening.

  1. Jeugdhulp versus commerciële sector

Q4C standaard 0: Alles is er op gericht om uithuisplaatsing te voorkómen. Oftewel: Ik woon het liefst thuis of bij familie of bekenden. 

Stel, je bent ondernemer en wilt graag een product gaan verkopen op de markt. Je wilt graag weten of het werkt en wat je eraan kunt verbeteren. Ga je dan als ondernemer naar de fabriek of ga je naar de klant om erachter te komen wat hij of zij graag wil, want wie betaalt jou uiteindelijk?

Een vrij logische en simpele weergave van hoe het er in de commerciële sector aan toe gaat. Wat kan de jeugdhulp hiervan leren? Juist!

Zou de pleegzorg er niet nog veel beter uit gaan zien, als er vanuit de zakelijke bril gekeken wordt? Een milieu waar zorg zich ontwikkelt naar aanleiding van de behoeften en wensen van pleegkinderen en natuurlijk ook van pleegouders en biologische ouders. En zouden we dan de vicieuze cirkel van de eeuwig benodigde pleegzorg kunnen doorbreken? Zou de inzet van ervaringsdeskundigheid een pleegzorgsysteem kunnen ontwikkelen, dat zichzelf steeds minder nodig maakt? In plaats van meer, zoals dat nu het geval is.

  1. Pleegkinderen zijn gewoon leuk! 

Q4C standaard 13: Jeugdigen worden gestimuleerd om mee te praten en invloed te hebben op hun leefomgeving. Oftewel: Daar waar ik verblijf, heb ik inspraak in hoe het er uit ziet en hoe het er aan toegaat. 

Waar de jeugdhulp vaak te veel focus legt op de negatieve dingen die vooral NIET goed gaan, begrijpen pleegkinderen de kracht van focus op wat er WEL goed gaat.

  1. HOEZO NIET ?!! 

Q4C standaard 12: Pleegouders en professionals luisteren naar jeugdigen en nemen hen serieus. Oftewel: Ik heb te maken met pleegouders en professionals die geïnteresseerd zijn in mij en mijn mening.

Wie heeft er ooit bedacht dat je niet naar cliënten hoeft te luisteren, noch acties hoeft te ondernemen op hun behoeften en wensen? Wie heeft er ooit bedacht dat iemand anders kan beslissen wat het beste voor een cliënt is?


Tekst: Madeleine

*Voor alle Q4C-standaarden op een rij en meer informatie over het project, kijk op www.q4c.nl
*Met ‘pleegkinderen’ wordt hier zowel pleegkinderen als pleegjongeren bedoeld.
*Q4C-Pleegzorg onderzoekt de wensen en behoeften van pleegouders, pleegzorgwerkers, beleidsmakers én niet te vergeten de pleegkinderen zelf. De kwaliteitsstandaarden 0, 1, 10, 11, 12, 13 en 14 van Q4C kwamen in de inspiratiesessies duidelijk naar voren als belangrijke aandachtspunten. Het project Q4C-Pleegzorg wordt financieel mogelijk gemaakt door Kinderpostzegels.